KONFERENCJA

MINISTRA ŚRODOWISKA
Z POZARZĄDOWYMI ORGANIZACJAMI EKOLOGICZNYMI

Dnia 27 marca 2008 roku odbyło się spotkanie Ministra Środowiska prof. Macieja Nowickiego z pozarządowymi organizacjami ekologicznymi. W spotkaniu uczestniczył także Andrzej Sadurski – prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej oraz Maciej Trzeciak – Główny Konserwator Przyrody. Na spotkanie przybyli przedstawiciele kilkudziesięciu organizacji ekologicznych z całego kraju.

Minister Środowiska w swym przemówieniu podkreślił pozytywną rolę, jaką Unia Europejska odegrała w usprawnieniu działalności na rzecz  środowiska. Marazm w ochronie środowiska, widoczny w naszym kraju do lat dziewięćdziesiątych, zahamowany został właśnie dzięki wejściu Polski do UE. Członkowstwo w UE zainicjowało korzystne zmiany w ochronie środowiska, która według prof. Nowickiego może być dźwignią lub hamulcem rozwoju gospodarczego kraju. Minister wyraził ubolewanie z powodu braku tej świadomości wśród polskiego społeczeństwa.

 W celu opracowania i wdrożenia dobrej strategii ochrony środowiska minister uznał za konieczne stanowienie dobrego prawa, skuteczną realizację ustanowionego prawa, posiadanie kapitału na inwestycje oraz podniesienie świadomości ekologicznej społeczeństwa.

Za egzekucję prawa miałaby być odpowiedzialna przede wszystkim Państwowa Inspekcja Ochrony Środowiska. Minister zapowiedział jej reformę, w wyniku której stałaby się instytucją autonomiczną, o charakterze policji ekologicznej.

Ponadto prof. Nowicki wyraził konieczność usprawnienia monitoringu środowiska, zmiany „niewiarygodnych, dziurawych” baz danych oraz reformy Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska.

Minister Nowicki zwrócił uwagę na ogromną rolę pozarządowych organizacji ekologicznych w procesie edukacji społeczeństwa. Współpraca organizacji
z Ministerstwem Środowiska w akcjach edukacyjnych i innych proekologicznych przedsięwzięciach jest, zdaniem ministra Nowickiego, szczególnie istotna dla osiągnięcia zadowalających rezultatów.

Po przemówieniu, przyszedł czas na dyskusję przedstawicieli organizacji
z ministrem, prezesem KZGW oraz Głównym Konserwatorem Przyrody na temat aktualnych problemów i strategii ochrony środowiska.

Z zakresu gospodarki wodnej poruszono kwestię budowy pola golfowego w pobliżu Wisły. Efektem tej działalności stały się tony gruzu zasypujące brzeg rzeki będący obszarem Natura 2000. Pozwolenie na budowę, niezgodne z prawem, zostało wydane przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej. Zwrócono też uwagę na zbyt powszechną konstrukcję wałów przeciwpowodziowych wzdłuż rzek. Prowadzi to zarówno do niepotrzebnej regulacji koryt rzecznych, jak też zachęca ludzi do osiedlania się bliżej rzek, co w przypadku powodzi zwiększa wymiar tragedii.

Żywo dyskutowane były zagadnienia związane z oceną oddziaływania na środowisko. Omawiano kwestię konsultacji społecznych oraz obowiązku wykonywania raportu oddziaływania na środowisko dla określonych przedsięwzięć. Wysunięto pomysł certyfikacji firm sporządzających raporty, co zyskało poparcie Macieja Trzeciaka. Główny Konserwator Przyrody poinformował o trwającym obecnie procesie tworzenia nowej ustawy o ocenach oddziaływania na środowisko, w pełni dostosowanej do unijnej dyrektywy. Wyraził też potrzebę reformy Krajowej Komisji ds. Ocen Oddziaływania na Środowisko.

Wiele emocji wzbudziła sprawa Stawów Milickich i groźby ich prywatyzacji. Przedstawiciele organizacji ekologicznych opowiedzieli się za utworzeniem na tym obszarze parku narodowego. Minister Środowiska nie zajął w tej kwestii konkretnego stanowiska i nie rozwiał obaw o przyszłość tego cennego rezerwatu ornitologicznego.

Dyskutowano również o:

- sposobie, w jaki NFOŚ traktuje organizacje ekologiczne

- problemie pola elektromagnetycznego i norm jego natężenia obowiązujących w Polsce

- braku definicji organizacji ekologicznej i potrzebie jej stworzenia

- niedostatecznej liczbie obszarów wodno-błotnych objętych Konwencją Ramsarską

- recyklingu samochodów

- potrzebie określenia zasad reintrodukcji gatunków

- polityce dofinansowywania czasopism o tematyce ekologicznej

- wycinaniu drzew w miastach oraz wyrębie lasów o charakterze naturalnym

- zagrożeniach związanych z działalnością stacji telefonii komórkowej

- gospodarce odpadami, szczególnie o przewidywanej budowie zakładów termicznego przetwarzania odpadów.

Minister Nowicki zapowiedział dwuipółletnią kampanię odpadową, której rozpoczęcie planowane jest na grudzień br. Celem akcji miałoby być poszerzenie wiedzy społeczeństwa nt. termicznego przetwarzania odpadów oraz zmiana negatywnego nastawienia Polaków do budowy tego typu zakładów w pobliżu ich miejsca zamieszkania.

W związku z nadchodząca w przyszłym roku rocznicą sześciuset lat ochrony Puszczy Białowieskiej, minister oznajmił, że chciałby z tej okazji objąć obszar całej Puszczy Białowieskiej ochroną w formie parku narodowego.

Sieć Obszarów Natura 2000 również zajęła ważne miejsce wśród omawianych problemów. Od początku wprowadzania tego programu Polska ma kłopoty z ustanowieniem dostatecznej liczby obszarów Natura 2000. Na pytanie, czy organizacje ekologiczne mogłyby zajmować się kontrolą obszarów Natura 2000 Maciej Trzeciak odpowiedział, że kontrolę nad tymi obszarami powinno sprawować państwo, a pozarządowe organizacje mogą jedynie współpracować przy realizacji tego zadania z jednostkami państwowymi. Główny Konserwator Przyrody mówił również o braku potrzeby tworzenia planów ochrony dla każdego obszaru Natura 2000. Stwierdził, że tworzenie sieci Natura 22000 powinno przebiegać w dwóch etapach. W pierwszym etapie, będącym planem zadań, winno się planować przyszłe przedsięwzięcia o charakterze ochroniarskim.

Maciej Trzeciak poinformował również o planowanej zmianie obowiązującej obecnie ustawy o ochronie przyrody. Już trwają prace nad przygotowaniem nowej ustawy, dostosowanej do unijnego prawa. Ustawa ta miałaby się nazywać Prawo ochrony przyrody
i krajobrazu.

Spotkanie z 27 marca br. było pierwszym spotkaniem Ministra Środowiska prof. Macieja Nowickiego z pozarządowymi organizacjami ekologicznymi. Spotkania takie, zgodnie z planami ministra, mają się odbywać regularnie, kilka razy w roku.