|
Parki narodowe w Polsce są obszarami wyróżniającymi się szczególnymi wartościami przyrodniczymi, naukowymi, społecznymi kulturowymi, edukacyjnymi, tworzonymi w drodze rozporządzenia Rady Ministrów, w oparciu o przepisy ustawy o ochronie przyrody1 , w celu zachowania różnorodności biologicznej, zasobów, tworów i składników przyrody nieożywionej i walorów krajobrazowych, przywrócenia właściwego stanu zasobów i składników przyrody oraz odtworzenia zniekształconych siedlisk przyrodniczych, siedlisk roślin, siedlisk zwierząt lub siedlisk grzybów.
Ochronie prawnej podlega cała przyroda parku oraz walory krajobrazowe, jednak jego powierzchnia podzielona jest na obszary różniące się zastosowaniem różnych metod ochrony przyrody, w tym ochrony ścisłej.
Pierwszy w Polsce - Białowieski Park Narodowy utworzony w 1947 r. (pow. 10,5 tys. ha), pierwszy na świecie - Park Narodowy Yellowstone powstał w Stanach Zjednoczonych (zał. 1872 r., pow. 898,4 ha), a w Europie najstarszym parkiem jest Park Narodowy Sareks w Szwecji (zał. 1909 r., pow. 194 tys. ha).
Obecnie w Polsce znajdują się 23 parki narodowe (2007r.) , podczas gdy w całej Europie ich liczba wynosi około 370, podobnie jak w Stanach Zjednoczonych Ameryki - 360. Wciąż powstają projekty ochrony nowych obszarów, trudno jest więc określić liczbę wszystkich parków na świecie.
Największym parkiem na świecie jest Park Narodowy Greenland , na Grenlandii (Dania), zajmujący powierzchnię 97 200 tys. ha, a dla porównania największy w Polsce Biebrzański Park Narodowy obejmuje obszar zaledwie 60 tys. ha.
Oczywiście nie wielkość parku świadczy o jego walorach dla ekoturysty, lecz jego różnorodność. Polskie parki narodowe oferują nam olbrzymią różnorodność krajobrazu, przyrody i sposobu spędzania czasu. W zależności od upodobań, można w nich podziwiać surowe oblicza ośnieżonych Tatr, przemierzać słowińskie piaski, obserwować nadmorskie klify albo leśne ostępy białowieskiej puszczy. Tereny te możemy zwiedzać pieszo, pedałując, wiosłując, kłusem, w psim zaprzęgu, szybując lub na jednej bądź dwóch nartach.
Zwiedzanie terenów parków narodowych podlega szczególnym przepisom, w celu zapobieżenia negatywnemu oddziaływaniu na przyrodę. Ruch turystyczny odbywać się tu może wyłącznie w wyznaczonych obszarach i na określonych warunkach, a za wstęp do parku pobierana jest opłata, z której pokrywana jest część kosztów jego funkcjonowania.
Wybierając się na wycieczkę do parku narodowego pamiętajmy więc o zapoznaniu się z praktycznymi radami pracowników i przygotowanym przez zarząd każdego parku regulaminem, aby uniknąć mandatów od straży parkowej lub nie narazić się na kontakt z groźnymi zwierzętami.
Pobyt w parku narodowym warto również wykorzystać jako okazję do poszerzenia wiedzy przyrodniczej, ponieważ jednostki te prowadzą działalność naukową i edukacyjną. Możemy tam obejrzeć galerie fotografii, zwiedzić muzea parkowe, uczestniczyć w festiwalach filmów przyrodniczych czy też jako wolontariusze brać udział w liczeniu ptaków i innych pracach inwentaryzacyjnych. Zarządy parków oferują dzieciom i młodzieży tzw. zielone warsztaty lub zorganizowane wycieczki edukacyjne z przewodnikiem.
Na naszym portalu znajdują się informacje o lokalizacji parków, dane kontaktowe i inne podstawowe informacje, w tym odnośniki do oficjalnych stron internetowych 23 parków prezentujących ich unikalne walory. Dane te pozwolą zaplanować wycieczkę i odwiedzić niesamowite przyrodniczo miejsca, gdzie czas biegnie o wiele wolniej niż na szarych ulicach miast.
Planując wyjazd w dany rejon Polski warto zorientować jakie obiekty cenne przyrodniczo i atrakcyjne dla zwiedzających znajdują się w okolicy, aby nie ominąć ciekawych miejsc, będąc od nich „o krok”. Ułatwi to nasza Mapa.
1Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. nr 168 poz. 1764)
|
